على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
172
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و آرزهگر . ارزى ( arozziy ) ا . ع . برنجفروش . ارزيتون ( arzeytun ) ا خ . پ . نام دختر يكى از پادشاهان كه زن بهرام گور بود . ارزيدن ( arzidan ) ف ل . پ . شايستن . و سزاوار شدن و لايق گشتن . و قيمت داشتن . و بها داشتن و ارزش داشتن . ارزيز ( arziz ) ا . پ . قلعى و رصاص ابيض كه يكى از فلزات معروف است و مادهايست سپيد و سختتر از سرب و بعسرت صدا مىكند و به خوبى قابليت تخته شدن دارد و در صنايع بسيار مستعمل . و خالص آن در طبيعت يافت نمىشود و هميشه مركب با اكسيژن و گوگرد . و به سهولت مىتوان اين فلز را تخته كرد و مفتول نمود . و وزن مخصوص آن 29 ، 7 و داراى طعمى غير مطبوع و مخصوص به خودش و چون وى را مالش دهند بوى منتنى خواهد داشت . و در ايران مسينه آلات غذاخورى را بدان اندود كرده سپيد مىنمايند . ارزيز ( erziz ) ا . ع . لرزه . و خستگى نيزه . و يخريزه . و مرد دراز آواز . ارزيش ( arzeyc ) ا . پ . قيمت و بها و ارزش . و قدر و لياقت . ارزيمام ( erzim m ) م . ع . سخت بخشم شدن . ارژن ( arjan ) ا . پ . ارجن و درخت بادام تلخ دشتى . و دشت ارژن : دشتى ميان شيراز و كازرون . ارژنگ ( arjang ) ا خ . پ . نگارخانهء مانى نقاش . و نام خودمانى . و نام ديوى در مازندران كه با رستم جنگ كرد . و نام يكى از پهلوانان توران كه بدست طوس كشته شد . وا . صفحهء نقاشى . ارژنه ( arjane ) ا خ . پ . ارجنه كه نام دشتى در فارس باشد . ارس ( ars ) ا . پ . اشك چشم . و ارس بزان : چرك كنج چشم بز كوهى و يا گاو كوهى كه بتازى ترياق الحية گويند . ارس ( ars ) م . ع . ارس ارسا : ( از باب ضرب ) : كشاورز گرديد . ارس ( ors ) ا . پ . درخت سرو كوهى كه بتازى ابهل گويند . ارس ( ers ) ا . ع . اصلپاك و نژادپاك . ارس ( aras ) ا خ . پ . نام رودخانهاى در سرحد ايران و قفقاز . ارس ( oros ) ص . پ . روسى و اهالى روس . ارساء ( ers ' ) م . ع . ارسى ارساء : ايستاد برجاى و استوار شد . و ارسيت السفينة : برجاى ايستاده كردم و لنگر زدم آن كشتى را ( لازم و متعدى ) . ارساب ( ers b ) م . ع . فرو رفتن چشم بمغاك از گرسنگى يق ارسب اى ذهب عينيه فى رأسه جوعا . و بتك بردن چيزى . الحديث فى وصف اهل النار : اذا طفت بهم النار ارسبتهم الاغلال . ارساخ ( ers x ) م . ع . ثابت و استوار گردانيدن چيزى را . ارساغ ( ars q ) ع . ج رسغ . ارساف ( ers f ) م . ع . ارساف الابل : راندن با قيد شتران را . ارسال ( ars l ) ع . ج رسل . ارسال ( ers l ) م . ع . برگماشتن . و فرو گذاشتن به خود . و رها كردن . و فرستادن به پيغام و ارسل فلان : بسيار شير شد فلان . و صاحب گلهها گرديد . ارسال ( ers l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فرستادگى . و پيغام و رسالت . و ارسال رسل : فرستادگى رسول و پيغمبر . و ارسال نامه : نامهاى كه با رسول فرستاده شود . و هر نامهاى كه كسى براى كسى بفرستد . و ارسال شدن ف ل . : فرستاده شدن . و ارسال داشتن و يا ارسال كردن ف م : فرستادن . ارسام ( ers m ) م . ع . ارسمت الناقة ارساما : راندم ماده شتر را تا نشان سپل بر زمين گذاشت . ارسان ( ers n ) ا . ع . زمين درشت . و ج رسن . ارسان ( ers n ) م . ع . رسن ساختن . و ستور را برسن بستن . ارسانيقون ( ars niqun ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - زرنيخ زرد . ارست ( arast ) ا . پ . كفل حيوانات . و كوهان حيوانات . ارستدن ( arastdan ) ف ل . پ . توانستن و قابل شدن و ف م . پيراستن و آراستن و آرايش كردن و زينت دادن . ارستن ( arastan ) ف ل و م . پ . ارستدن . ارستو ( arastu ) ا . پ . چلچله . و ا خ . ارسطو . ارسح ( arsah ) ص . ع . لاغر سرين . ج : رسح . ارسح ( arsah ) ا . ع . گرگ و ذئب . ارسط ( arast ) و ارسطا ( arast ) ا خ . مر . ارسطو . ارسطاطلس ( arast tales ) و ارسطا طاليس ( arast t lis ) ا خ . مر . ارسطو . ارسطلوخيا ( arastoluxy ) ا . پ . مأخوذ از يونانى - زراوند طويل . ارسطو ( arastow ) و ( arestow ) ا خ . پ . فيلسوف و حكيم معروف يونانى معاصر با اسكندر مقدونيائى ملقب بمعلم اول كه از 384 تا 322 قبل از ميلاد در اين دار فانى زيست كرد .